BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Sahada habercilikten resmî akreditasyonlara kadar pek çok işlemde bu kartın kazandırdığı tanınırlık belirleyici olur .

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın geri alındığı durumları yönetmelik maddelerine dayanarak açıklıyoruz. Amacımız, okumayı tamamladığınızda başvurunuzu kendinizden emin şekilde yapabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının şartları taşıyan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin medya mensubu olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.

Bu kart, bir kişinin tek başına talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren mercek altına alınır .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın bilinen tasarımına gönderme Seçim Yazılımı yaparak ortaya çıkmış yaygın bir kullanımdır . Yönetmelikte yalnızca beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.

Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

  • Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
  • Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
  • Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
  • Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
  • Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre toplam beş kart türü bulunur . Her kart türünün hitap ettiği kitle ve aranan şartlar farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , reddedilme riskini azaltır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Başvuranın ; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Geçici kart, görev süresi göz önünde tutularak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde bir defaya mahsus uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre değişir :

  • Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
  • Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
  • Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Bu türde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar aranır . Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru kabul görmez :

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
  3. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
  4. Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  7. 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
  9. Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Söz gelimi bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu belgeye hak kazanamaz.

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Buna ek olarak yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota ayrı ayrı belirlenmiştir .

Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre değişir; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber ya da yorum yayımlaması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

  • Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
  • 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
  • 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de yer alır .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve özetle şu adımlardan oluşur :

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
  5. Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
  6. Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
  7. Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Şartları karşılamadığı tespit edilen talepler Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurularını yapar . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Basın Kartı Komisyonu, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
  • Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
  • Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
  • Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

İnceleme sırasında başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da inceler. Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu yüzden trafiği düşük bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta somut olarak yer alan bazı kolaylıklar mevcuttur:

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
  • Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden doğar . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; yalnızca fiziki kartın yenilenmesi gündeme gelebilir .

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde dilekçeye kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir yılda azami iki kez kabul edilir.

Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça duyurulduğu için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız en doğrusudur .

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa teslim edilir. Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

  • Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
  • Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
  • Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
  • Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi

Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi gerekçesiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart düzenlenmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için ayrı kurallar öngörülmüştür .

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi unvanıyla başvuru hakkına sahiptir. Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması tek başına yetmez .

Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da başvuru yapabilir . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini periyodik olarak inceler. Medya kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarı alır.

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Başvuru düğmesine basmadan önce aşağıdaki listeyi sırayla gözden geçirmeniz , zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :

  • 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
  • Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
  • 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
  • Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak daha akıllıca olur . Çünkü reddedilen bir dosya yeniden başvuru hakkı tanısa da süreci aylarca uzatabilir .

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , basit bir kontrolle engellenebilecek ihmallerden ileri gelir. Sahada en çok görülen hatalar ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :

  • Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
  • Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
  • Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
  • Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Bir örnekle açıklayalım: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için ara vermeden çalışma koşulu sağlanamıyor. İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Ancak her haber sitesi doğrudan bu kapsama girmez . Kadronuzun kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
  2. Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
  3. Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
  4. Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
  5. Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
  6. Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, siteyi yöneten ekip için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini arar ; yani lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon mesleki geçmişinizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo diploma kadar önemlidir .

Basın kartı kaç ayda gelir?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu imkân bulunmaz .

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, tek başına bu çalışmalarla karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça ilan edilir; bu nedenle son durumu Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

Gerekçe ortadan kalkınca yeni bir başvuruda bulunulabilir. Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart düzenlenmez .

Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?

Evet, alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki türde de çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu istenir ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Süreci başlatmadan önce sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygunluğunu , yayın organınızın niteliklerini ve son altı aylık çalışmalarınızı gözden geçirmeniz , ret riskini önemli ölçüde engeller.

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Resmî işlemler için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu yazıdaki bilgiler yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page